Przewodnik Kulinarny Rytuały

Rytuały

Przy niemieckim stole liczy się pora i forma: ciepły posiłek w południe, chleb wieczorem, popołudniowa kawa z ciastem jako osobny punkt dnia, a przy kieliszku - patrzenie rozmówcy w oczy.

Kaffee und Kuchen

Kaffee und Kuchen - popołudniowa kawa z ciastem

Około 15:00 przychodzi ustalona przerwa na kawę i kawałek ciasta, traktowana jako osobny punkt dnia, nie przekąska.

W Saksonii, kraju kawowych Sasów, ten zwyczaj jest wyjątkowo mocny. Niedzielna wersja z rodziną, przy stole nakrytym na ciasto domowe albo z cukierni, potrafi zająć godzinę i bywa głównym spotkaniem popołudnia. Kawiarnie mają wtedy komplet, a wybór ciast jest największy tuż po południu.

  • Nie planuj obiadu na 15:00 - to pora na kawę i ciasto, restauracje bywają wtedy między serwisami
  • W niedzielę zarezerwuj stolik w cukierni z wyprzedzeniem albo przyjdź zaraz po 14:00
  • Zamów ciasto od razu przy kawie - popularne rodzaje kończą się po południu
Abendbrot

Abendbrot - zimna kolacja

Wieczorny posiłek jest zimny z założenia: chleb, wędliny w plastrach, ser, ogórki - bo ciepłe danie dnia zjada się w południe.

Głównym posiłkiem jest Mittagessen, obiad między 12:00 a 14:00. Wieczorem w domu na stole ląduje deska z pieczywem i dodatkami, czasem już o 18:00-18:30. Dla podróżnego oznacza to, że kuchnie w mniejszych lokalach potrafią zamykać się wcześnie, a po 21:00 poza większymi miastami ciepłą kolację trudno znaleźć.

  • Ciepły posiłek zjedz w porze obiadu, nie zostawiaj go na wieczór poza dużym miastem
  • W małej miejscowości sprawdź godziny kuchni (Küche) osobno od godzin otwarcia lokalu
  • Deska chleba z serem i wędliną to pełnoprawna kolacja, nie przystawka
Anstoßen

Anstoßen - Prost i kontakt wzrokowy

Podnosisz kieliszek, mówisz Prost przy piwie albo Zum Wohl przy winie, stukasz się i patrzysz każdej osobie w oczy w momencie stuknięcia.

Pominięcie kontaktu wzrokowego ma według przesądu sprowadzać siedem lat pecha, zwykle podawanego dosadnie i dotyczącego życia uczuciowego. Toast wodą jest źle widziany z tego samego powodu. Przy większym stole stuka się kolejno z każdym, a nie wszyscy naraz na środku.

  • Patrz rozmówcy w oczy w chwili stuknięcia, nie na kieliszek
  • Nie wznoś toastu szklanką wody - unieś rękę albo podmień na coś innego
  • Prost pasuje do piwa, Zum Wohl do wina - obu można użyć zamiennie w luźnym gronie
Dresdner Stollenfest

Dresdner Stollenfest - święto strucla

W sobotę przed drugą niedzielą adwentu przez Drezno przejeżdża na wozie gigantyczny stollen, który kroi się metrowym nożem.

Dzisiejszy bochen nawiązuje do strucla, jakiego w 1730 roku kazał upiec August Mocny - ważył wtedy około 1,8 tony i krojono go nożem długości ponad półtora metra. Tradycję przerwał upadek monarchii w 1918 roku, a przywrócono ją w 1994. Pochód rusza z okolic Zwingera i kończy na Striezelmarkt, gdzie kawałki idą na cele charytatywne.

  • Termin jest ruchomy - to sobota przed drugą niedzielą adwentu, sprawdź datę na dany rok
  • Ustaw się wzdłuż trasy pochodu wcześniej, bo tłum jest gęsty
  • Kawałek strucla ze święta kupujesz za datek, nie w normalnej sprzedaży
Zahlen, bitte

Zahlen, bitte - płacenie przy stole

Płaci się przy stoliku, nie przy kasie: łapiesz wzrok kelnera, mówisz Zahlen, bitte, a napiwek podajesz od razu przy wręczaniu pieniędzy.

Rozdzielenie rachunku na osoby (getrennt) jest normalne i kelner sam o to zapyta. Napiwek to mniej więcej 5-10 procent i zaokrągla się w górę, mówiąc kwotę, którą chcesz zapłacić razem z napiwkiem, zamiast zostawiać monety na stole. W wielu mniejszych lokalach nadal liczy się gotówka, choć karta jest coraz częściej akceptowana.

  • Nie chodź płacić do kasy - poczekaj, aż kelner podejdzie z portfelem
  • Powiedz z góry, czy płacicie razem (zusammen), czy osobno (getrennt)
  • Napiwek podaj słownie przy płaceniu - np. przy rachunku 18 euro powiedz, że płacisz 20