Menu
Przewodnik kulinarny - co jeść, co pić, jak zamawiać i czego się spodziewać w kraju, o którym mówi się: francuska jakość w niemieckich ilościach.
Dania wieprzowe
Traditionell Fleeschgeriichter
Judd mat Gaardebounen
Peklowana i wędzona karkówka wieprzowa, gotowana do miękkości, krojona w grube plastry i podana z bobem (fasolą szeroką) w jasnym, śmietanowym sosie oraz z gotowanymi ziemniakami. Smak jest wyraźnie wędzony, sos łagodny. To danie narodowe Luksemburga - jada się je w niedzielę i 23 czerwca, w dzień święta narodowego. Poza sezonem świeżego bobu używa się mrożonego lub suszonego.
Träipen
Gruba kaszanka z krwi, kaszy i przypraw korzennych, smażona na skórce chrupiąco, podawana z musem jabłkowym i puree ziemniaczanym. Danie zimowe i bożonarodzeniowe. W adwencie sprzedawana też na jarmarkach świątecznych, prosto z patelni, w bułce z musem jabłkowym.
Kniddelen
Kluski z gęstego ciasta z mąki, jajka i mleka, gotowane w osolonej wodzie i podane ze skwarkami z boczku oraz łyżką śmietany. Sycące i proste - kuchnia postu i codzienności. Wersja "mat Speck" (ze słoniną) jest domyślna; bywają też na słodko, z cukrem i cynamonem, jako danie samo w sobie.
Z Mozeli
Vun der MuselPstrąg w sosie ryślingowym
Pstrąg podany w kremowym sosie na białym winie Riesling, z pieczarkami i szalotką, wykończony śmietaną. Sos jest wyraźnie winny, lekko kwaskowy, i to on niesie danie. Specjalność restauracji w dolinie Mozeli i w Ardenach. Podawany zwykle z ziemniakami z wody albo kluseczkami.
Friture de la Moselle
Małe rybki rzeczne (ukleje, płotki) oprószone mąką i smażone w całości na chrupko, jedzone z ręki, z cytryną i kieliszkiem mozelskiego białego. Chrupiące jak frytki, z ośćmi. Sezonowa klasyka nadrzecznych winiarni i festynów wina wzdłuż Mozeli. Do tego zestaw: rivaner lub elbling, wytrawny i kwaskowy.
Zupy i przekąski
Zoppen a Snacks
Bouneschlupp
Gęsta zupa z zielonej fasolki szparagowej z ziemniakami, cebulą, boczkiem i śmietaną, czasem z kawałkami kiełbasy. Uchodzi za danie narodowe w wersji zupowej. Sycąca na tyle, że bywa całym obiadem, z kromką chleba. Domowa wersja jest gęstsza niż restauracyjna.
Gromperekichelcher
Placki z tartych ziemniaków z cebulą, natką i czosnkiem, smażone na głębokim tłuszczu, mocno doprawione - większe i bardziej aromatyczne niż zwykły placek ziemniaczany. Je się je z ręki, z musem jabłkowym. Nieodłączny element jarmarku Schueberfouer i targów bożonarodzeniowych - stoisko poznasz po zapachu i kolejce.
Kachkéis
Miękki, topiony ser do smarowania, podgrzewany przed podaniem i nakładany na ciepło na kromkę chleba, z ostrą musztardą i szczyptą kminku. Konsystencja jest ciągnąca, smak łagodnie serowo-kwaśny. Luksemburski odpowiednik francuskiej cancoillotte. Je się go na ciepło - zimny traci sens.
Słodkości
Desserten
Quetschentaart
Otwarta tarta z połówkami śliwek węgierek (quetsch) ułożonymi ciasno na kruchym lub drożdżowym spodzie, lekko posypana cukrem, czasem z kruszonką. Śliwki puszczają sok i lekko się karmelizują. Symbol końca lata i początku jesieni - w sierpniu i wrześniu jest w każdej piekarni i kawiarni. Podawana letnia, z bitą śmietaną.
Verwurelter
Wstążka ciasta zawiązana w luźny węzeł, smażona na złoto i obficie oprószona cukrem pudrem - luksemburskie ciasto zapustne. Chrupiące na zewnątrz, miękkie w środku. Dostępne głównie w okresie karnawału (luty-marzec), w piekarniach i na jarmarkach. Poza sezonem trudno je znaleźć.
Bamkuch
"Ciasto-drzewo" - rzadkie ciasto nakładane cienkimi warstwami na obracany wałek nad ogniem, warstwa po warstwie, aż powstanie walec o słojach jak pień drzewa po przekrojeniu. Suche, delikatne, lekko migdałowe. Piecze się je na wesela, chrzciny i komunie; formuje się też w kształt wieży lub choinki. Kupuje się na sztuki albo na wagę w cukierni.
Bezalkoholowe
Ouni AlkoholKawa
Kawa pije się tu na modłę francusko-belgijską: espresso lub długa kawa po posiłku, często z małą słodkością na spodku. W wielojęzycznym kraju zamówisz ją po francusku, niemiecku, luksembursku lub angielsku bez problemu. Do kawy w kawiarni nad Mozelą często dostajesz kawałek quetschentaart w sezonie.
Viz (młody sok jabłkowy)
Mętny, świeżo tłoczony sok jabłkowy sprzedawany jesienią przy winnicach i sadach, w trakcie zbiorów. Pity od razu jest słodki i bezalkoholowy; zostawiony fermentuje i staje się cydrem. Sezonowa ciekawostka regionu Mozeli - obok wina zawsze stoi beczka lub baniak z vizem dla dzieci i niepijących.
Alkoholowe
Mat AlkoholWina mozelskie
Luksemburski brzeg Mozeli to prawie same wina białe: Riesling (wytrawny, mineralny), Rivaner czyli Müller-Thurgau (lekki, codzienny, najczęstszy), bardzo stary i kwaskowy Elbling oraz Auxerrois i Pinot Gris. Winnice ciągną się tarasami wzdłuż rzeki wokół Remich, Ehnen i Grevenmacher; wiele piwnic przyjmuje na degustacje, często bez rezerwacji.
Crémant de Luxembourg
Wino musujące robione metodą tradycyjną (druga fermentacja w butelce), z chronioną apelacją od 1991 roku. Lokalna, znacznie tańsza alternatywa dla szampana - w Luksemburgu to domyślne wino do toastu. W październiku odbywa się Journée du Crémant - weekend degustacji u producentów nad Mozelą.
Eau-de-vie
Bezbarwne destylaty owocowe: quetsch ze śliwek węgierek, mirabelle z mirabelek, kirsch z wiśni. Pędzone lokalnie, często w domowych gorzelniach z pozwoleniem, mocne (40-45%). Podawane jako digestif w maleńkim kieliszku po ciężkim posiłku. Dobra jakość jest czysta, owocowa i nie pali - tylko grzeje.
Piwo
Rynek dzielą marki Diekirch i Bofferding (dziś jeden koncern) oraz mniejsze Battin i Simon z Wiltz. Domyślne piwo to jasny, łagodny lager, podawany bardzo zimny. Nic wyszukanego, ale to piwo pasujące do gromperekichelcher i smażonych rybek z Mozeli.
Gesondheet - luksemburski toast
Nikogo nie dziwi, że jeden gość wznosi toast po francusku, drugi po niemiecku, a trzeci po luksembursku. Kontakt wzrokowy przy stuknięciu jest oczekiwany, jak w krajach ościennych. Pierwszy toast wznosi gospodarz; przy crémancie stuka się kieliszkami delikatnie, żeby nie strącić bąbelków.
- 1Patrz w oczy przy stuknięciu
- 2Dowolny z trzech języków jest w porządku
- 3Kieliszkiem do crémanta stukaj lekko, u podstawy czaszy